مدتي است كه يك مجموعه‌ي طنز تلويزيوني با نام «مسافران» به كارگرداني رامبد جوان از شبكه‌ي سه سيما پخش مي‌شود. اين مجموعه راجع به چهار موجود فضايي است كه براي تحقيق به زمين آمده‌اند كه در واقع اين مجموعه روابط اجتماعي ايراني‌ها را مورد نقد قرار مي‌دهد. در يكي از قسمت‌هاي اين مجموعه موضوع آمار و آمارگيري دستمايه‌ي طنز قرار گرفته است كه براي من جالب بود. به همين خاطر متن گفتار انتهايي آن را در زير آورده‌ام.

متن گفتار انتهايي سريال مسافران:

از تيم تحقيقاتي زمين به هلوي بشقابي، زرگ
گزارش پنجاه و پنجم

فداي خاك پاي پلوتونيوم آسايت گردم. كمي دير كردم، زيرا در راه بازگشت به خانه در خياباني دو ساعت توي ترافيك گير كرديم. خياباني كه ديروز در همين ساعت خلوت بود و ترافيك رواني داشت و نه تصادفي اتفاق افتاده بود و نه هيچ مشكل ديگري و براي اين ترافيك هيچ توضيح علمي پيدا ننموديم. با وجود اين ما تسليم نشده و مطمئن بوديم كه ترافيك تابع يك جور قاعده و قانون و يك نظم مختص به خودش باشد و بشود آن را مانند هر پديده‌ي ديگري در كهكشان در قالب يك الگويي تعريف نمود. در نتيجه مجموعه‌ي داده‌هاي آماري‌مان را در مورد ترافيك تهران از تعداد ماشين‌ها و ظرفيت خيابان‌ها و جاي پارك و هرچه كه لازم بود در شصت و يك ريختيم كه يك الگويي براي پيش‌بيني ساعات شلوغ و خلوت خيابان‌ها بدهد. در ابتدا جواب داد كه با اين داده‌ها خيابان‌هاي شهر بايد از پنج سال قبل كلا قفل شده باشد، هيچ اتومبيلي نتواند از جايش حركت كند كه طبعا پاسخ غلطي بود. زيرا اتومبيل‌ها در اينجا تكان كه مي‌خورند هيچ، ويراژ هم مي‌دهند و لايي هم مي‌كشند و وقتي شصت و يك براي بار سوم شروع به محاسبه نمود باكش تركيد و خواهشمند است هرچه زودتر اقدام به ارسال يك قطعه باك يدكي مدل شصت و يك بفرماييد كه كار ما در اينجا در ولايت غربت لنگ نماند.

از مورد فوق مي‌خواهم به اين نكته برسم كه براي بسياري از پديده‌هاي اين سياره نمي‌توان توضيح علمي يافت و اساسا بجز قانون جاذبه و دو سه تا قانون و فرضيه ديگر، قوانين و نظريات علمي در اينجا جواب نمي‌دهد و علم امروز ما در تعريف اين جامعه‌ي پيچيده ناتوان است و عوضش اين جامعه هم علوم را جدي نمي‌گيرد، بجز علومي كه در زندگي‌شان تاثير مستقيم دارد و پول تويشان است؛ مانند دكتري كه بهشان دارو بدهد كه خوب بشوند و مهندسي كه ساختمان و ماشين مي‌سازد و اينها علم هستند و علومي مانند اقتصاد و ژنتيك و ادبيات و بيولوژي و روانشناسي علوم لوكس به حساب مي‌آيند كه اگر نباشند كسي نمي‌ميرد و مال دانشجوياني هستند كه نتوانستند دكتر و مهندس شوند و كاربرد مهمشان براي خواستگاري و گذاشتن روي تاقچه است. يكي از اين علوم لوكس آمار است.

همانطور كه مي دانيد آمار علمي است كه به ما در استفاده‌ي بهينه از زمان و منابع كمك نموده و از اتلاف هزينه و وقت اضافي جلوگيري مي‌كند و در كل كاربردش در جهت برنامه‌ريزي و هدايت جامعه براي ساخت آينده‌اي بهتر است. با تعريف فوق مشخص مي‌گردد كه يك چنين علمي در اينجا ارزشي در حد كشك دارد و جز در برخي موارد و زمان‌هايي خاص محل سگش نمي‌گذارند و سر جمع كسي دقيقا نمي‌داند آمار در اينجا به چه دردي مي‌خورد.

كاربرد مهم آمار در اينجا در سمينارها و ميزگردها و كنگره‌ها و برنامه‌هاي تلويزيوني مي‌باشد و در اين مواقع نمودارهاي قشنگ رنگي با ستون‌هاي نامساوي مي‌كشند كه براي دكور اتاق روساي ادارات نيز بكار مي‌رود و يك نمودارهاي ديگري كه يك خطهايي دارد كه شكر خدا هميشه رو به بالاست و حالا مثلا قيمت نان برود بالا. خوشبختانه مردم خودشان آگاه هستند و فورا خودشان مي‌فهمند و حالا هي بيايند برايشان خط رو به پايين بكشند و بهشان يادآوري بكنند، نه خير.

در اينجا از خطوط سرازيري و ساير چيزهاي روحيه خراب‌كن پرهيز مي‌نمايند و به همين دليل است كه مردم در اينجا سرحال و با روحيه و قبراق مي‌باشند و به همين دليل است كه آمار در اينجا كلا به درد كسي نمي خورد.

عشقم بيا جلوي چشمم، تماس فرت.

مرتبط:

فضايي‌ها هم فهميدند

دانلود غيرمستقيم گفتار انتهايي سريال مسافران با حجم يك مگابايت

به مناسبت یکم آبانماه، روز ملی آمار، همایش کاربرد آمار در اقتصاد و بازرگانی برگزار می‌گردد. این همایش به همت کانون مهر اندیشان ایران زمین و با همکاری اتاق بازرگانی استان اصفهان در شهر اصفهان برگزار می‌شود.

سخنرانان ویژه:

1- دکتر فقیه زاده
2- دکتر انواری رستمی
3- آقای حاجی زاده

زمان:

پنجم آبان 1388، ساعت 15 الی 18

مکان:

اصفهان، فلکه فیض، سالن همایش‌های بین‌المللی اتاق بازرگانی استان اصفهان

برای توضیحات بیشتر و ثبت نام در همایش به پایگاه اطلاع رسانی این همایش به آدرس StatisticsGathering.blogfa.com مراجعه کنید.

اين روزها پيدا كردن يك مطلب مفيد و آموزنده در اينترنت مثل پيدا كردن سوزن در انبار كاه دشوار شده است. حتما شما هم در اينترنت به لينك‌هايي برخورد كرده‌ايد كه مانند سياهچاله هستند و پي در پي شما را از اين صفحه به صفحه‌ي بعد مي‌كشانند و در نهايت چيزي نمي‌يابيد. عوامل مختلفي باعث رشد چنين سياهچاله‌هاي اينترنتي شده است. يكي از اين عوامل وجود موتورهاي جستجوي اصلاح نشده است. اين موتورهاي جستجو معمولا بر اساس الگوريتم‌هاي ساده شده‌اي هستند كه جايگاهي در اين عرصه ندارند. متاسفانه وجود پايگاههاي داده‌ي استاندارد و زبان SQL بسياري از برنامه‌نويسان وب را وسوسه مي‌كند تا خروجي‌هاي اين سامانه‌ها را بدون واسطه در صفحه‌هاي جستجو بگنجانند.

خوشبختانه موتورهاي جستجوي خوبي از جمله گوگل وجود دارند كه از الگوريتم‌هاي بهتري استفاده مي‌كنند و همين امر باعث محبوبيت آنها شده است. در بين موتورهاي جستجو  سهم گوگل از جستجو‌هاي كاربران اينترنت 65 درصد است و با اقتدار در رتبه‌ي نخست موتورهاي جستجو قرار دارد (منبع). گوگل چند روز پيش (27 سپتامبر 2009) يازده ساله شد اما هنوز ساز و كار گوگل براي بسياري از كاربران اينترنت مانند جعبه‌ي سياه است و حتي بعضي از مقالات فني منتشر شده در اين زمينه بيشتر حالت گمانه زني دارند.

بر همين اساس مقاله‌ي كوتاهي راجع به عملكرد گوگل تهيه شده است كه از طريق لينك زير قابل دانلود است. در اين فايل علاوه بر تشريح ايده‌ي گوگل و مفهوم PageRank نحوه‌ي انجام محاسبات از طريق الگوي زنجير ماركوف به طور مختصر توضيح داده شده است.

منبع:

Wai-Ki C, Michael K (2006) Markov Chains Models, Algorithms and Applications, Springer.

 دانلود فایل PDF با حجم 140 كيلو بايت ( 6 صفحه )

كلمات كليدي: گوگل رتبه صفحه وب زنجير ماركوف تابع اهميت بهينه سازي موتورهاي جستجو پيوند كاوي Google PagePank Webpage Markov Chain Importance Functuin Search Engine Optimization Link Mining

در حاشیه هفتمین سمینار احتمال و فرآیندهای تصادفی، دهمین مسابقه داشجویی آمار در روز ۲۱ مرداد ۱۳۸۸ در دانشگاه صنعتی اصفهان و با همکاری انجمن آمار ایران برگزار گردید. آزمونهای مسابقه در دو بخش نظری و کاربردی طراحی شده بود. آزمون بخش نظری از ساعت ۸:۳۰ تا ۱۱:۳۰ و بخش کاربردی از ساعت ۱۳:۳۰ تا ۱۶:۳۰ برگزار گردید.

جوایز مسابقه در مراسم اختتامیه سمینار در روز ۲۳ مرداد ۱۳۸۸ به شرح زیر به نفرات اول تا سوم انفرادی و تیمی و گروههای آموزشی آنها به شرح زیر اعطا گردید:

۱- به هر یک از نفرات اول انفرادی و تیمی (جمعاً ۴ نفر) دو سکه تمام بهار آزادی و یک لوح تقدیر.

۲- به هر یک از نفرات دوم انفرادی و تیمی (جمعاً ۴ نفر) یک و نیم سکه تمام بهار آزادی و یک لوح تقدیر.

۳- به هر یک از نفرات سوم انفرادی و تیمی (جمعاً ۴ نفر) یک سکه تمام بهار آزادی و یک لوح تقدیر.

۴- به هر یک از گروههای آموزشی تیم های اول تا سوم، یک لوح تقدیر.

۵ - به هر یک از نفرات پنجم تا ششم انفرادی، یک ربع سکه بهار آزادی (جایزه بالا کریشنان)

نتایج انفرادی

۱- محمد مهدی صابر - دانشگاه شیراز

۲- سکینه دهقان – دانشگاه شهید چمران اهواز

۳- مهرداد قادری - دانشگاه شهید باهنر کرمان

۴- سید مهدی صالحی - دانشگاه شهید باهنر کرمان

۵- سمانه تات – دانشگاه شهید بهشتی

6- علی شریفی – دانشگاه شهید بهشتی

7- زهرا برزگر – دانشگاه تبریز

8- یاسر مهرعلی – دانشگاه شهید باهنر کرمان

9- ندا محمدی جوزدانی – دانشگاه اصفهان

10- لیدا فلاح – دانشگاه تهران

11- حمیدرضا فتوحی – دانشگاه مازندران

12- امیرحسین جلالی – دانشگاه تهران

13- امید اخگری – دانشگاه مازندران

14- فریبا زاده لباف – دانشگاه اصفهان

15- راضیه انصاری – دانشگاه یزد

نتایج تیمی

1- دانشگاه شهید باهنر کرمان (مهرداد قادری - سید مهدی صالحی – یاسر مهرعلی)

2- دانشگاه تهران (امیرحسین جلالی - لیدا فلاح – شیرین مقدم)

3- دانشگاه اصفهان (فریبا زاده لباف – ریحانه شکل آبادی – ندا محمدی جوزدانی)

4- دانشگاه شیراز (عبدالرحیم اسدی – الهه حسامی – محمد مهدی صابر)

5- دانشگاه علامه طباطبایی (آدا افشار – علی امینی – انسیه طباطبایی اوره)

6- دانشگاه شهید بهشتی (سمانه تات – علی شریفی – سمیه نجفی)

7- دانشگاه مازندران (امید اخگری – مجید تلخابی – حمیدرضا فتوحی)

۸- دانشگاه تبریز (زهرا برزگر – احمد بیگدلی – سروه شریفی)

منبع: خبرنامه انجمن آمار ایران – سال هفدهم – تابستان 88 – شماره 63

همانطور که شما آمار دوستان عزیز می دانید امسال نیز در المپیاد دانشجویی داوطلبان ابتدا در هفت قطب دانشگاهی به رقابت پرداختند که از هر دانشگاه پنج نفر شرکت داشتند.كه اسامي قطب ها به شرح :

قطب 1: دانشگاه‌هاي استان تهران
قطب 2 : دانشگاه‌هاي استان‌هاي قزوين، گيلان، مازندران و گلستان 
قطب 3 : دانشگاه‌هاي استان‌هاي خراسان شمالي، خراسان­رضوي، خراسان­جنوبي و  سمنان
قطب 4 : دانشگاه‌هاي استان‌هاي آذربايجان شرقي، آذربايجان غربي، اردبيل، کردستان، کرمانشاه ،زنجان ‌و‌همدان
قطب 5 : دانشگا‌ه‌هاي استان‌هاي اصفهان ، چهارمحال وبختياري، لرستان، ايلام، قم، مركزي و خوزستان
قطب 6 : دانشگاه‌هاي استان‌هاي فارس، بوشهر، کهکيلويه و بوير احمد و يزد
قطب7 : دانشگاه هاي استان هاي كرمان، سيستان و بلوچستان و هرمزگان

سپس برگزیدگان قطب های هفت گانه با شرکت در المپیاد نهایی که در تیرماه در دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی برگزار شد،به رقابت پرداختند.

كه اسامي برگزيدگان اين آزمون به شرح ذيل مي باشد:

رديف	نام و نام خانوادگي	دانشگاه	رتبه
1	یاسر مهرعلی	شهیدباهنر کرمان	1
2	سیامک قاسم زاده فرد	محقق اردبیلی	2
3	لیدا فلاح	تهران	3
4	زهرا برزگر هرگلان	تبریز	4
5	سیدمهدی صالحی	شهیدباهنر کرمان	5
6	فریبا زاده لباف	اصفهان	6
7	امید خادم نوع	محقق اردبیلی	7
8	علی شریفی	شهیدبهشتی	8
9	محمدمهدی صابر	شیراز	9
10	شیرین مرادی زهرایی	علامه طباطبایی	10
11	امیرحسین جلالی	تهران	11
12	مهسا توکلی	فردوسی مشهد	12
13	امید اخگری	مازندران	13
14	شیرین مقدم	تهران	14
15	مهران افلاک پرست	علامه طباطبایی	15
16	ابوالفضل قدیرزاده	محقق اردبیلی	15
17	راضیه انصاری	یزد	16
18	عبدالرحیم اسدی	شیراز	17
19	سحر نظری	شیراز	18
20	محبوبه اکبری لاکه	گیلان - رشت	19
21	علی فداکار	اصفهان	20
22	علی امینی	علامه طباطبایی	21
23	مهرداد قادری	شهیدباهنر کرمان	22
24	منصوره رزمخواه	فردوسی مشهد	23
25	الهام مصیبی امشی	گیلان	24
26	سکینه دهقان	شهیدچمران اهواز	25
27	مجید تلخابی	مازندران	26
28	حمیدرضا فتوحی راسته کناری	مازندران	27
29	نرگس منتظری هدش	یزد	28
30	میثم مقیم بگلی	شیراز	29
31	وجیهه عبدالهی خوراسگانی	خوانسار	30
32	مرضیه محمودی	شهیدباهنر کرمان	31
33	بهمن تاروردی زاده	محقق اردبیلی	32
34	سپیده مسافری	علامه طباطبایی	33
35	ریحانه شکل آبادی حبیب آبادی	اصفهان	33
36	شهرزاد خطیبی نوری	علامه طباطبایی	34
37	میلاد رحیمی	پیام نور	35
38	مرضیه هوشیار	شهیدباهنر کرمان	36
39	حسین لترگازی	پیام نور بهشهر	37
40	مریم السادات قادری	شهیدبهشتی	38

منبع: http://olympiad.sanjesh.org

امروزه روش‌هاي مونت كارلو (MC) جزء لاينفك علم آمار محسوب مي‌شود. اين روش‌ها به قدري براي دانشجويان و اساتيد اين رشته مورد توجه قرار گرفته كه ديگر كمتر شاهد ارائه نتايج به صورت فرموله شده هستيم. شايد 60 سال پيش كه اين روش ابداع شد كسي فكر نمي‌كرد روزي برسد كه پژوهشگران رشته‌هاي مختلف همچون آمار، رياضي، فيزيك، اقتصاد، مكانيك و برق از اين روش به عنوان يك روش كارا در محاسبات خود بهره گيرند. مسلما اقبال عمومي براي استفاده از اين روش مديون توسعه‌ي تكنولوژي رايانه است چراكه روش‌هاي مونت كارلوي زنجير ماركوفي (MCMC)، نمونه‌گيري گيبز و الگوريتم متروپليس-هستينگ مستلزم استفاده از رايانه هستند.

مقاله‌ي "روش‌هاي مونت‌كارلو در آمار" نوشته‌ي كريستين رابرت (2009) كه يك مقاله‌ي علمي-ترويجي در اين رابطه است توسط سيد جمال ميركمالي ترجمه شده است. فايل PDF ترجمه‌ي مقاله از طريق لينك زير قابل دانلود است.

منبع:

[1] Robert, C. (2009) Monte Carlo Methods in Statistics, arXiv:0909.0389v1.

 دانلود فایل PDF با حجم 1.1 مگا بايت ( 10 صفحه )

كلمات كليدي: مونت كارلو، زنجير ماركوف، نمونه‌گيري گيبز، متروپليس-هستينگز، نمونه‌گيري نقاط مهم، Monte Carlo Method, Markov Chain, MCMC, Gibbs sampler, Metropolis-Hastings, Importance Sampling.

اهميت علم رياضيات و زير مجموعه‌هاي آن امروزه بر كسي پوشيده نيست. نظريات بنيادين علم رياضيات به جامعه‌هاي علمي كمك كرده است تا مفاهيم پيچيده‌ي علوم مختلف با نماد‌ها و ادبيات علم رياضيات ساده‌تر شوند و پژوهشگران اين علوم بتوانند به آساني منظور يكديگر را بفهمند. امروزه نظريه‌ي مجموعه‌ها، تابع‌ها، حسابان، جبر و ساير موضوعات رياضي به عنوان يك ضرورت براي همه‌ي علوم شناخته مي‌شود.

اگرچه مفاهيم رياضيات بسياري از موانع را در زمينه‌ي تحقيقات علمي مرتفع كرده است اما گاهي اوقات مسائل را بيش از اندازه ساده جلوه مي‌دهد بگونه‌اي كه بعضي از پژوهشگران بدون آنكه ظرافت‌هاي مساله را در نظر بگيرند، به استناد چند قضيه‌ي رياضي (كه لزوما هميشه برقرار نيستند)، نظرياتي ارائه مي‌كنند كه فاقد پشتوانه‌ي رياضي است. به عنوان مثال، به استناد بعضي از خواص توابع مثل پيوستگي، مشتق‌پذيري، انتگرال‌پذيري و ... كه در بسياري از قضاياي رياضي به عنوان خواص مطلوب شناخته مي‌شود، فرمول‌هايي ارائه مي‌شود كه در نهايت ايجاد آشوب مي‌كنند. يك مطالعه‌ي موردي روي يك نمونه‌ي ساده از اين توابع يعني سهمي‌ صورت گرفته است كه گزارش آن در قالب فايل PDF در زير قابل دانلود است.
 

منبع:

[1] Elert, Glenn (2005). The Chaos Hypertextbook. Mathematics in the age of computer, http://hypertextbook.com/chaos.
[2] Falconer, Kenneth (2003). Fractal Geometry, Second Edition. John Wiley.

 دانلود فایل PDF با حجم 250 كيلو بايت ( 12 صفحه )

كلمات كليدي: آشوب، مدار، دياگرام وب، سهمي، نمودار انشعاب، پيچيدگي، Chaos, Orbit, Web Diagram, Parabola, Bifurcation Plot, Complexity.

نرم‌افزار R يكي از قدرتمندترين نرم‌افزارهاي آماري است كه به دليل رايگان بودن و متن باز بودن با استقبال پژوهشگران مواجه شده است. البته نرم‌افزار R محدوديت‌هايي نيز دارد. به عنوان مثال در نرم‌افزار همه‌ي محاسبات از طريق تايپ دستورات صورت مي‌گيرند. در پروژه‌هاي بزرگ اين امر باعث خستگي كاربر مي‌گردد. همچنين محيط تايپ دستورات نرم‌افزار R بگونه‌اي طراحي نشده كه كاربر را در نوشتن كدها ياري كند.

خوشبختانه نرم‌افزار Tinn-R اين مشكل را حل كرده است. با نصب نرم‌افزار Tinn-R مي‌توانيد كدهاي R را تايپ كنيد و خطاهاي احتمالي آن را جستجو كنيد.

نرم‌افزار Tinn-R در قالب يك فايل PDF آموزش داده شده است كه از لينك آن در ادامه‌ي مطلب آورده شده است.

منبع:

 [1] Tinn-R Official Website, http://www.sciviews.org/Tinn-R, July 25, 2009.

كلمات كليدي: پردازشگر متن، نرم‌افزار R، نرم‌افزارهاي متن باز، ويرايشگر متن، آموزش TinnR، Tinn-R, SciViews, R Project, Rgui, R Packages.